Muziek rondom sterven
Dit is voor iedereen die op zijn of haar eigen manier vorm wil geven aan de laatste fase van het leven. Voor wie troost, verbinding, schoonheid en vreugde toe wil voegen en mooie herinneringen wil maken.
'Die klank maakt je beter, niet echt beter, maar op een andere manier.'
Wat is het
Als muziektherapeut bied ik steun en nabijheid aan mensen in hun laatste levensfase en hun naasten.
Werkwijze
Mijn muziek is eenvoudig en heeft als doel de situatie te ondersteunen. Met harp, gitaar en/of zang neem ik plaats aan het bed of in de kamer. Soms is één lied of muziekstuk voldoende, een andere keer ontstaat er een vrolijke meezingsessie met verhalen. Alles daartussenin is mogelijk. Ik kijk, luister en stem de duur en het volume af op wat passend is. Merken we dat de situatie vraagt om stilte of afronding? Dan stop ik. Je kunt dit op elk moment ook aangeven, al is het na de eerste noot.
Je hoeft zelf niet muzikaal te zijn om van deze vorm van begeleiding gebruik te maken. Je mag je voorkeursmuziek aangeven maar kan ook vertrouwen op mijn eigen repertoire.
'Muziek is het mooiste als het uit het hart komt'.
Waarom werkt het
De woordeloze kracht van muziek
Muziek maakt voelbaar wat van binnen leeft en geeft vorm aan wat soms moeilijk te zeggen is. Het creëert een fijne sfeer en brengt mensen dichter bij elkaar. Zelfs als praten door ziekte niet meer mogelijk is, blijft muziek tot het einde toe een ingang tot contact.
Het gehoor als laatste zintuig
Onderzoek laat zien dat ons gehoor opmerkelijk lang actief blijft tijdens het sterfproces. Ook als iemand onresponsief is blijkt het brein nog steeds in staat om auditieve informatie op te vangen en te verwerken. Dit verklaart waarom praten tegen een stervende zo waardevol blijft. Dat een dierbare niet meer reageert, betekent dus niet dat muziek of stemmen niet binnenkomen. Blijven spreken, zingen of voorlezen is een krachtige manier om liefde en nabijheid te tonen of nog te zeggen wat je wil zeggen.
Muziek en je levensverhaal
Muziek weerspiegelt wie we zijn en bewaart de herinneringen aan ons leven. Het is verbonden met grote levensgebeurtenissen van eerste liefdes en andere indrukwekkende momenten. Volgens hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder is muziek een unieke sleutel tot het brein. Het activeert tegelijkertijd gebieden die met emotie en herinnering te maken hebben. Omdat muzikale herinneringen diep verankerd liggen in onze hersenen blijven ze beschermt wanneer andere hersenfuncties uitvallen. Het opent een directe toegangspoort tot (gedeelde) herinneringen.
'Ik heb alles nog eens mogen terugzien in mijn hoofd'.
Kostbare momenten
Met muziek die aansluit bij de unieke voorkeuren, creëren we momenten die er daadwerkelijk toe doen. Juist in deze periode zijn de fijne herinneringen die gemaakt worden, op welke manier dan ook, van onschatbare waarde.
Emotionele aspect van sterven
Het stervensproces vraagt veel. Niet alleen van het lichaam, maar ook van onze binnenwereld. Gelukkig weten we heel goed te zorgen voor het lichaam, en tegelijkertijd heeft de binnenwereld heeft ook steun en begeleiding nodig. Hoe neem je afscheid, wat is belangrijk voor je en waar voel je je door gesteund. Vaak is er geen behoefte aan een lang gesprek maar kan de trouwe aanwezigheid van iemand die niet terugschrikt van waar je doorheen gaat en vertrouwen heeft in jou en je proces een bron van steun zijn.
'Muziek raakt je hart, bedankt, het is weer een stukje lichter geworden.'
Afscheid
Muziektherapie kan ondersteunen in het nemen van afscheid. Het kan boodschappen van liefde, sorry, dankbaarheid en een laatste groet overbrengen op een andere manier dan woorden dat kunnen doen. In deze momenten kan muziek je vasthouden, het onzegbare verwoorden en ruimte geven aan gevoelens die nog gehoord en geuit willen worden. Ook na het overlijden kan muziek een belangrijke bijdrage leveren bij een uitgeleide of uitvaart.
Waarom een muziektherapeut?
Als muziektherapeut zet ik de werking van o.a. melodie, ritme en klankkleur gericht in. Ik combineer inzichten over de werking van ons zenuwstelsel bij spanning en rust met kennis over de werking van muziek in het brein.
Als mens ben ik niet bang om in een omgeving te zijn waar het gaat over sterven en afscheid. Ik weet aanwezig te blijven in dit onderdeel van ons bestaan met al zijn verdriet én schoonheid. Daarnaast ben ik geregistreerd in het kwaliteitsregister vakregister en voldoe daarmee aan de strenge professionele eisen die gesteld worden aan vaktherapeuten.
